Αναρτήθηκε από: akamas | Δεκέμβριος 25, 2011

Κουκούτσι τεύχος 5

Τις ημέρες αυτές κυκλοφόρησε το πέμπτο τεύχος του περιοδικού για την ποίηση με τίτλο Κουκούτσι. Δυο είναι τα ενδιαφέροντα αφιερώματα που υπάρχουν στο τρέχον τεύχος, στην αραμαική ποίηση με επίκεντρο τον Εφραίμ τον Σύρο 1700 χρόνια από τον θάνατό του και στον ποιητή Τάκη Βαρβιτσιώτη ο οποίος πέθανε μέσα στο 2011.  Από το αφιέρωμα αυτό μου έκανε εντύπωση το άρθρο του Διονύση Στεργιούλα και μετά από άδεια του περιοδικού το αναδημοσιεύω.

 

Ο ποιητής Τάκης Βαρβιτσιώτης υπήρξε άνθρωπος της πόλης. Το Μέγαρο Βαριτσιώτη, όπου πέρασε σχεδόν ολόκληρη τη ζωή του, βρίσκεται σε ένα από τα πιο κεντρικά σημεία της Θεσσαλονίκης. Το ερώτημα που γεννιέται στον αναγνώστη των ποιημάτων του είναι πως ένας άνθρωπος που ζει στο κέντρο μιας μεγαλούπολης, μέσα στο θόρυβο, την κίνηση των αυτοκινήτων και τη πολυκοσμία, μιλα στο έργο του για τη φυσή με τρόπο που δεν μπορούν να μιλήσουν ή δεν έχουν μιλήσει άλλοι ποιητές, που έχουν μεγαλώσει σε χωριά ή αγροτικές εριοχές, μέσα στο φυσικό περιβάλλον. Η υποψία μου είναι ότι η φύση έχει εξιδανικευτεί στο έργο του, έτσι που να μοιάζει με ένα κόσμο ιδεών  και συναισθημάτων/ Με τον ίδιο τρόπο, άλλοι ποιητές εξιδανικεύουν ή μυθοποιούν το αστικό τοπίο και περιβάλλον, τους πολυσύχναστους δρόμουε, τα πολύωροφα κτίρια, τους χώρους εργασίας.

 Οι λέξεις που χρησιμοποιεί ορίζουν και ταυτόχρονα δεν ορίζουν κάτι συγκεκριμένο. Γράφει βροχή αλλά δεν εννοεί τη βροχή. Γράφει πουλιά και δεν εννοεί τα πουλιά. Γράφει χιόνι αλλάδεν εννοεί το χιόνι αλλά τη λευκότητα και έμμεσα την αθωότητα. Εκμεταλλεύεται -περισσότερο και από την ίδια τη σημασία τους- τους συνειρμούς που προκαλεί η λέξη σε εκείνον που την ακούει. Τέτοιου είδους χρήση των λέξεων είναι συνηθισμένη στους νεωτερικούς ποιητές του 20ου αιώνα, σπάνια όμως έχουμε αποτέλεσμα τόσο ολοκληρωμένο αισθητικά.

Επιλέγει να χρησιμοποιεί λέξεις που δεν έχουν φορτιστεί με περιέχομενο ανθρωποκεντρικό, λέξεις που δηλώνουν στοιχεία της φύσης, λέξεις που έιτουργούν για τον αναγνώστη σαν καθρέφτες. Μιλά για τον εσωτερικό κόσμο των ανθρώπων με λέξεις που αναφέρονται στη φύση και στις δομές της. Ενώ φαινομενικά γράφει ένα ποίημα, ταυτόχρον συνθέτει τη γραμματική, το συντακτικό και το λεξικό μιας νέας γλώσσας.

 Οι λέξεις του Γιάννη Βαρβιτσιώτη ποτέ δεν γίνονται συμβολα, παραμένουν λέξεις ταπεινές, ξαφνιασμένες και οι ίδιες μέσα στο ποίημα.  Ο ιλέξεις τους μεταφέρουν στον θωρακισμένο από σκέψεις και ενοχές άνθρωπο της εποχής μας έναν αέρα φορτωμένο με ποικίλα δώρα΄ απλότητα, διαύγεια, αυτογνωσία.

Το πέρασμα του από τον υπερρεαλισμό του δίδαξε ότι εκεί που ανατρέπεται μαι νοηματική αλληλουχία, γεννιούνται νέες μαγικές και ποιητικές εικόνες, που μπορούν να προβληθούν μέσα μας καινα αλλάξουν τον τόπο που αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο.

 Ποτέ δεν είχα καταλάβει τι υπέρμετρες; εκδηλώσεις αγάπης προς το πρόσωπο του ποιητή από τους θαυμαστές του και τα εκατοντάδες ποιήματα που του αφιέρωσαν άλλοι, κυρίως νέοι, ποιητές. η κριτκή τον αντομετώπισε με ύμνους και θαυμασμό, παρά με επιχειρηματολογία και τεκμηριωμένα κείμενα. Σήμερα μπορώ να το καταλάβω καλύτερα και να το δικαιολογήσω. Όλοι αυτοί αισθάνθηκαν την υποχρέωση να του ανταποδώσουν το καλό που τους έκανεχωρίς να ζητήσειτο παραμικρό αντάλλαγμα. Τους έδειξε έναν άλλο τρόπο αντίληψης των πραγμάτων, που ακόμη και αν δεν ενδείκνυται για όλους τους ανθρώπους και για όλες τις καταστάσεις, παραμένει ωστόσο μια εν δυνάμει επιλογή.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Kατηγορίες

Αρέσει σε %d bloggers: