Αναρτήθηκε από: akamas | Μαΐου 11, 2012

Συνέντευξη Μιχάλη Μανωλίδη

Μετά την ανάγνωση του βιβλίου του Μιχάλη Μανωλίδη Ημερολόγιο αφελούς με(γα)λομανίας ο συγγραφέας μα μιλάει για το βιβλίο του.

1. Ένα βιβλίο με ημερολογιακές καταγραφές γεγονότων και ακροάσεων. Τι σας οδήγησε σε αυτή τη δομή του βιβλίου;

Τίποτε. Ή, αν θέλετε, η μούρλια μου: γράφω πάντοτε, σε όλα τα βιβλία μου, ελευθεροσυνειρμικά, χωρίς σχέδιο. Εκ των υστέρων τα συμμαζεύω΄ και δημιουργείται η, δήθεν, δομή [ βλ. σελ. 14 ] Απλώς ξεχώρισα τα μουσικά από τα άλλα. Και έσκισα αρκετά και από τα δύο πακέτα. Και παρέλειψα πάααρα πολλά.

 

2. Στο βιβλίο μιλάτε για τον χώρο της κλασσικής μουσικής και της όπερας. Που οφείλεται αυτή η προτίμηση σε δυο είδη μουσικής όχι τόσο οικεία στο ελληνικό κοινό;

Στην κατασκευή μου φυσικά. Αναφέρονται αρκετά στο βιβλίο οι λόγοι της αποξένωσής μου – δεν είμαι ο μόνος – από τον νεοελληνικό ήχο. Τραγούδια υπάρχουν, ίσως, ωραιότατα. Αλλά δεν αντέχω την κλάψα, μαγκιά κ.λ.π. των ανδρικών φωνών [ κάποιες γυναικείες μου αρέσουν αρκετά. ] Αγαπώ πολύ τα – εξορισμένα – δημοτικά, μερικά παλιά ρεμπέτικα [ για λίγο ] και αρκετά << καθη-μερινά >> παραγωγής μέχρι 1955, κάποια του Χατζιδάκη και άλλα λιγοστά.

Απέχω λοιπόν – συνειδητά – της νεοελληνικής πραγματικότητος γνωρίζοντας ότι κάτι χάνω αλλά και αρνούμενος να χάσω χρόνο ψάχνοντας. Γιατί να μη γευθώ για

δισχιλιοστή φορά μια συμφωνία, ένα κουαρτέττο, μία άρια; [ Άλλωστε μ’ αυτά έρχομαι στο κέφι, δεκέ μο. ]

 

3.Στον τίτλο παρουσιάζεται η λέξη με(γα)λομανία. Είναι η μελομανία συνδεδεμένη με την μεγαλομνία; Και με ποιόν τρόπο;

]  Εμμέσως μόνον, σπανίως, και ελάχιστα. Εγώ τις συνέδεσα. Όχι μόνο λόγω ομολογουμένης  ανωκατωμανίας αλλά και για να παρουσιάσω την ταυτότητα [ εμού και του βιβλίου μου.] Χιλιάδες επί χιλιάδων θεωρούν τους εαυτούς των σπουδαίους.

Συχνά το κρύβουν και συνηθέστατα αγνοούν το γελοίον του πράγματος. Προσωπικώς

το έχω συνειδητοποιήσει αυτό από νεαρός και συνεχώς αυτοσαρκάζομαι – χωρίς, όμως, περιττές μετριοφροσύνες. Θεωρώ το αυτοσαρκάζεσται και ηθικό και νόμιμο

[βλ. μικρή ανάλυση στα << Χρόνια του Mahler >> και αλλαχού μου.]

Η Μελομανία , τώρα, είναι νόσος εξηνταχρονία, την έχω πάρει βαρειά και συνεπώς επιθυμώ να την πάθουνε και άλλοι [ εάν δεν πάρουν τα αναγκαία μέτρα προφύλαξης.]

Προσοχή: δεν είμαι μουσικολόγος αλλά απλός φιλόμουσος. Έγραψα ημερολόγιο – όχι συστηματική εργασία περιωπής΄ ούτε ευρετήριο, επιτρέπονται λοιπόν αυθαιρεσίες και, κυρίως, παραλείψεις. Και, φυσικά, όλες οι απόψεις είναι υποκειμενικές΄ ε, μερικές είναι πιο υποκειμενικές.

 

4. Μεγάλο μέρος του βιβλίου σας είναι αφιερωμένο στους τενόρους που αγαπήσατε και μιλάτε για τις τεχνικές τους. Μπορείτε να μας πείτε ποιός είναι ο αγαπημένος σας τενόρος και ποιά τα στοιχεία που σας κάνουν να τον θεωρείται κορυφαίο;

Άχ, οι τενόροι. Πάντοτε ήθελα να είμαι βαρύτονος – εκείνο το ρεπερτόριο με ενέπνεε. Αλλά, φευ, άλλως η Θεά Τύχη απεφάσισε.

 Από πολύ νωρίς εξάλλου είχα αντιληφθεί ότι η παραδοσιακή πρωτοκαθεδρία της primadonna είχε αμφισβητηθεί εγκαίρως αφού το κοινό ανυπομονούσε << πότε θα βγει ο τενόρος >> [ το ανδρικό τουλάχιστον και όχι επειδή η σοπράνο δεν ήταν εμφανίσιμη.] και, τέλος πάντων, αναλογισθήτε τι έχει εξαπλωθεί, παγκοσμίως, περισ-

σότερο: οι άριες του τενόρου [ Rigoletto, L’ Elisir d’ amore e.t.c. ]   ακολουθούσες

φυσικά το << O sole mio >> [ πολύ πριν διαδοθεί, δυστυχώς, ως << It’s now or never >> και δήθεν ελβισπρισλεΐκής κατασκευής. ] Όλες οι υπέροχες καντσονέττες  όπως

βεβαίως και το << La Donna e mobile >> έχουν γραφεί για τενόρους. Ομοίως και το

<< Nessun dorma >>   έγινε  best seller σε Μογγόλους, Τεξανούς, Θρακομακεδόνες,

Παπούα, κ.λ.π.

 Ως προς την τεχνική: ναι, εθεώρησα  αναγκαίο να επιμείνω [ μετά το κατάλαβα αυ-τό ]  λόγω του περονόσπορου που έχει πέσει, εδώ και δεκαετίες, στους τενόρους

[ περισσότερο από τις σοπράνες που αποδεικνύονται λογικώτερες ]. Δηλαδή, οι πλείστοι εξ αυτών προσπαθούν να βγάλουν φωνή μελύτερη από την φυσική τους,

να γίνουν τενόραροι. Και για όλες τις δουλειές. Για ολόκληρο το φάσμα των ρόλων.

Εγκαταλείπεται σταδιακώς η παλαιά διδασκαλία της εν απαλότητι φυσικότητος,

του σεβασμού στην παράδοση, στο κείμενο κ.λ.π. Καλοδιδαγμένη, αναπνοή, βεβαίως, το παν, και με βάση το σιγανό, εθεωρείτο εφικτή η επίτευξη του δυνατού και του ογκώδους.

[ Όσου μπορούσε βέβαια ο συγκεκριμένος λαιμός. ]  Σήμερα διδάσκεται και υποστηρίζεται –  όπως στα πάντα – το macho,  το επιφανειακό, το εκκωφαντικό,

το << αθλητικό >> [ και βεβαίως περίπου cool ]

Εκτός, όμως απ’ αυτά και άλλα, εκτός από την παραδοσιακή – επιεικώς – α φ έ λ ε ι α

των τενόρων προσθέστε και τον, συχνότατα, καταστρεπτικό ρόλο του σκηνοθέτη, ο

οποίος επιλέγει, κυριαρχικώς ενίοτε, τους πάντες [και δη τους … ομορφότερους  ή επιδέξιους σκηνικώς, ακόμα και χοροπηδικώς. ] Ε, λοιπόν, επειδή οι ρόλοι δεν έχουν γραφτεί για τέτοιους, ξεχάστε, ή αποφύγετε έστω, τη λέξη κορυφαίος! Αυτός

προϋποθέτει όχι μόνο μεγάλη φωνή αλλά και μουσικότητα και τεχνική, γνώση, αίσθημα και άλλα. Ο, αρμοδιώτατος, τενόρος Θάνος Πετράκης είχε παρατηρήσει

σκεπτικός ότι, στα είκοσι χρόνια που κατασκοπεύει τα γραπτά μου εν τω γίγνεσθαι,

πρώτη φορά είδε μερικές συνεχόμενες σελίδες μου χωρίς κάτι το αστείο ή σκωπτικό.

[σελ. 233-238 ] Τότε κατάλαβα κι εγώ ότι, επιτέλους, υποκλινόμουν έτσι σε μία εξουσία

αναμφισβήτητη, τον Enrico Caruso. Η σημερινή [δήθεν] κορυφαίοι είναι οι δεύτεροι

της χθες και τρίτοι της προχθές. Μα ναι, για να συγκινήσουν πρέπει να έρθουν στην

παράσταση ήδη συγκινημένοι από το σπίτι τους και, κυρίως, απερίσπαστοι από τον

δικτάτορα σκηνοθέτη. ο πρώτο, εάν προκάνουν και μπορούν, δεν το βοηθά καθόλου

η εποχή, η σύγχρονη γενική ατμόσφαιρα.Το δεύτερο: ελάχιστοι σκηνοθέτες αισθά-

νονται ή, έστω, σέβονται τα πολύτιμα κείμενα του παρελθόντος. Αυτοί ίσως θερα-

πεύουν μερικές αφέλειες παλαιοτέρων παραστάσεων. Η πλειονότης, όμως, ασελγεί

εισπράττουσα με σημαία την δήθεν πρωτοτυπία.

Αγαπημένοι: ο εκφραστικώτατος αλλά κακής τεχνικής Giuseppe di Stefano, ο τέλειος

διδάσκαλος μουσικότητος και τεχνικής [ αλλά και κάπως << κουμπωμένος >>

Carlo Bergonzi, ο προσεκτικότερος << αναγνώστης >>  και μουσικώτερος των

πάντων, ανδρών και γυναικών,  Nicolai Gedda – ναι, βέβαια, με φωνή όχι << πρώ-

τη >> [ και άλλοι ανώτεροι και ανώτατοι αναφέρονται στο βιβλίο ]

 

5. Στο βιβλίο γίνονται αναφορές για την κατάσταση που επικρατεί στον χώρο της κλασσικής μουσικής και της όπερας στη χώρα μας. Θα θέλατε να μας δώσετε μια εικόνα;

 

Εικόνα θλιβερού Κλαυθμώνος [ σελ. 222-224 ] Έχουμε, επιτέλους, ορχήστρες.

Και μαέστρους και σολίστες αξιόλογους. Και κάποιους συνθέτες ερημίτες. Και

φιλόμουσους – περισσότερους ίσως από όσους λογαριάζει το << κατεστημένο >>.

Διψούν οι άνθρωποι, ναι [ αλλά και αρκετοί τους δεν μουντζώνουν όπως θα έπρεπε

ίσως, τα σκουπίδια της μουσικής μας… βιομηχανίας.] Οποία φριχτή λέξις: κάποτε θα

προκαλούσε όχι μόνο διαμαρτυρίες αλλά και ύψωμα μαγκούρας.

Η καλλιέργεια τότε και προπαντός η μουσική αποτελούσε – πανευρωπαϊκώς σχεδόν –

μέλημα  κάποιων φωτισμένων αστών αλλά και των πρώιμων κομμουνιστών [ και με-

ταγενεστέρων. ] Κάποτε στη Σοβιετία, τα διεγνωσμένα ταλέντα εσπούδαζαν ακόμα

και δια της βίας τη μουσική. Και με προνόμια. [ Άφησε πολλά ίχνη αυτό. ]

Εδώ, παραδοσιακώς, η πλειονότης των πολιτικών μας θεωρούσε ανέκαθεν ότι η

επένδυση ειδικά στη σοβαρή μουσική δεν φέρνει ψήφους. Αντίθετα από το << φτου

κακά, αυτά είναι για το Κολωνάκι >> ψυχαγωγία των πλουσίων. [ Βρήτε μου έναν

πλουτοκράτη λάτρη των Richard Strauss ή  Dmitry Shostakovich και θα τον χρίσω

ιππότη ]  Ο λαϊκισμός συνεπώς ΚΑΙ εδώ ήταν αναπόφευκτος και πέρασε φυσικά σε

μεγάλη μερίδα των ΜΜΕ με αποτέλεσμα την θεοποίηση των λαϊκών ειδώλων, την

ειρωνική αντιμετώπιση των καλλιεργημένων κ.λ.π.  Ο ωχαδερφισμός μας εγιγάντωσε

στη συνέχεια εδώ την παγκοσμιοποιημένη πολτοποίηση. Ήταν, δυστυχώς, φυσικό και

επόμενο.

   Θα ευχόμουν να μην είχε θέσει [ όχι βάλει ] το πέμπτο ερώτημα ο akamas.

Εάν το αποσύρη, ευχαρίστως αποσύρω κι εγώ την απάντηση. Αλλοιώς θα πρέπει

αφού με συγχωρέσουν όσοι πικράθηκαν από τα ανωτέρω, να μου δώσει συγχώρεση

και αυτός εάν κατέλαβα μεγάλο χώρο και, επιπλέον, επειδή δεν έδωσα finale ελπίδας,

ως είθισται, στο χώρο της φιλόξενης σελίδας του. Και πάλι ευχαριστώ.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Kατηγορίες

Αρέσει σε %d bloggers: