Μια πλήρη ανασκόπηση της πολιτικής τα τελευταία 80 περίπου χρόνια στη χώρα μας πραγματοποιεί στη μελέτη του αυτή ο Ανδρέας Πανταζόπουλος. Μελετά δυο κρίσιμες πολιτικά και ιδεολογικά περιόδους για τη χώρα μας, την περίοδο από τη λήξη του εμφυλίου έως και τη χούντα και την περίοδο από τη πτώση της χούντας έως και τις ημέρες μας. Πρόκειται για δυο περιόδους στις οποίες εμφανίστηκαν έντονες ιδεολογικές αντιπαραθέσεις και συγκρούσεις ανάμεσα στα κόμματα που εμφανίστηκαν αυτά τα δύο διαστήματα. Ο συγγραφέας εμβαθύνει στα κόμματα, τις ιδεολογίες τους και τις αντιπαραθέσεις τους, ενώ δίνει ιδιαίτερη έμφαση στο λαϊκισμό που αναπτύχθηκε στις τάξεις τους, αναλύοντας αρκετά εμπεριστατωμένα τον ρόλο που αυτός έπαιξε στην ανάπτυξή τους. Μια σημαντική μελέτη, από τις λίγες που υπάρχουν για το συγκεκριμένο θέμα.

Το τελευταίο έργο του πατέρα του μας παρουσιάζει εδώ ο σημαντικός ιστορικός Βλάσης Αγτζίδης. Πρόκειται για μια σημαντική, αν και άγνωστη μάχη, που έγινε στις αρχές Νοεμβρίου του 1944 στο Κιλκίς ανάμεσα στις δυνάμεις του ΕΛΑΣ και στους Έλληνες συνεργάτες των Γερμανών που είχαν συγκεντρωθεί στη περιοχή ταυτόχρονα με την απομάκρυνση των τελευταίων από την Ελλάδα. Επρόκειτο για μια αρκετά αιματηρή μάχη, η οποία παραμένει άγνωστη στο ευρύ κοινό, καθώς αποσιωπήθηκε τόσο από τους πρωτεργάτες της, όσο και από την ιστορική έρευνα. Το πρώτο μέρος του βιβλίου μας παρουσιάζει, πέρα από τη συγκεκριμένη μάχη, τον τρόπο με τον οποίο οργανώθηκαν τόσο οι αντιστασιακές ομάδες, όσο και οι ομάδες που συνεργάστηκαν με τους Γερμανούς και τις έντονες αντιδικίες που υπήρχαν μεταξύ τους. Στο δεύτερο μέρος του βιβλίου έχουμε την ευκαιρία να δούμε διάφορα κείμενα του συγγραφέα, όπως δημοσιεύτηκαν σε διάφορα έντυπα. Πρόκειται για ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον βιβλίο που μας παρουσιάζει μια άγνωστη πτυχή της σύγχρονης ιστορίας μας.

Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971-2008)

Ένα αυτοβιογραφικό αφήγημα αποτελεί το νέο βιβλίο Του Θόδωρου Σούμα που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Επίκεντρο. Μέσα στις σελίδες του έχουμε την ευκαιρία να δούμε ουσιαστικά την πολιτική πορεία του συγγραφέα μέσα στην αριστερά, τις αναζητήσεις του και τους αγώνες του στο ΚΚΕ εσωτερικού. Μας αναλύει αρκετά ανάγλυφα τους αγώνες του καθ τις πολιτιστικές του αναζητήσεις του, μας μιλά για τις προσωπικότητες που γνώρισε μέσα στο κόμμα και πως τον επηρέασαν και πως αργότερα έπεσε στη παγίδα του εκσυγχρονιστικού ΠΑΣΟΚ υπό την ηγεσία του Κώστα Σημίτη. Μέσα στις σελίδες του βιβλίου έχουμε την ευκαιρία να δούμε την καθημερινότητα του αγώνα σε μια περίοδο έντονης πολιτικής διαπάλης και το αποτύπωμα που είχαν οι καθημερινοί αγωνιστές στη διαμόρφωση του πολιτικού σκηνικού. Από τη σκοπιά αυτή το βιβλίο έχει να μας προσφέρει πολλά.

Αναρτήθηκε από: akamas | 21 Ιανουαρίου, 2023

Αρχειοτάξιο τεύχος 24

Κυκλοφόρησε πριν λίγες ημέρες το νέο τεύχος του Αρχειοταξίου με δυο εξαιρετικά ενδιαφέροντα θέματα. Το πρώτο και εκτενέστερο αφιέρωμα αφορά τη προσφυγική μνήμη και τη σχέση της προσφυγιάς με την αριστερά. Δεν θα μπορούσε να λείπει η ιστορία του Μήτσου Παρτσαλίδη, ο οποίος έφτασε στον Πειραιά από τον Καύκασο το 1924 και εξελέγη δήμαρχος Καβάλας, ή η ιστορία του Νίκου Ζαχαριάδη που έζησε κοντά τέσσερα χρόνια κρατούμενος στο Νταχάου. Θεωρώ πολύ σημαντικό το κείμενο της Μυρσίνης Ζορμπά για τα προκαταρκτικά υλικά του δικτύου για τα δικαιώματα του παιδιού. Το δεύτερο σημαντικό θέμα αφορά το διαδικτυακό συνέδριο που διοργάνωσαν τα ΑΣΚΙ με αφορμή τη συμπλήρωση 150 χρόνων από την κομμούνα του Παρισιού, οι εισηγήσεις ήταν εξαιρετικά ενδιαφέρουσες. Δεν θα μπορούσαν να λείπουν οι αναφορές σε δυο σημαντικές προσωπικότητες που πέθαναν μέσα στο 2022, τον Ηλία Νικολακόπουλου και τον Μίμη Δαρειώτη, η προσφορά και των δυο στα ΑΣΚΙ υπήρξε σημαντικότατη.

Αναρτήθηκε από: akamas | 15 Ιανουαρίου, 2023

Ehrengard Schramm Φαντάσματα του παρελθόντος Εκδόσεις Ασίνη

Αρκετά χρόνια έλειπε το συγκεκριμένο βιβλίο από την αγορά, είχε κυκλοφορήσει πριν κάποια χρόνια από τις εκδόσεις Ατραπός, αλλά είχε εξαντληθεί. Είναι σημαντικό το γεγονός ότι οι εκδόσεις Ασίνη αποφάσισαν τν επανακυκλοφορία του συγκεκριμένου βιβλίου, καθώς φαίνεται ο ρόλος των απλών Γερμανών έναντι των Ελλήνων το διάστημα μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο. Όλα ξεκίνησαν όταν η συγγραφέας Έρεγκαρντ Σραμ πήγε για πρώτη φορά τα Καλάβρυτα του 1952 με σκοπό να μάθει τι ακριβώς είχε συμβεί κατά την διάρκεια της Κατοχής. Από τη στιγμή εκείνη άρχισε να ψάχνει τις δυνατότητες για να βοηθήσει τις χήρες των Καλαβρύτων. Με τη βοήθεια του γερμανικού συνδέσμου γυναικών κατόρθωσε να στείλει στη χώρα της 70 παιδιά για να αποκτήσουν επαγγελματική εξάρτηση. Μετά τα Καλάβρυτα στράφηκε σε άλλες περιοχές για βοήθεια, την Κρήτη, την ήπειρο και τη Μακεδονία. Είναι σημαντικό να δούμε το έργο της συγκεκριμένης γυναίκας σε μια περίοδο που η ίδια η χώρα της δεν συζητούσε για παροχή βοήθειας μετά τα εγκλήματα που διέπραξε το ναζιστικό καθεστώς.

Αναρτήθηκε από: akamas | 11 Ιανουαρίου, 2023

Πάνος Ζέρβας Το νησί της Καλυψώς Εκδόσεις Επίκεντρο

Πριν λίγο καιρό είχα την ευκαιρία να διαβάσω τις ιστορίες από τον εμφύλιο του Πάνου Ζέρβα, ένα βιβλίο δοσμένο με πολύ καλό τρόπο για ένα δύσκολο κομμάτι της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Φαίνεται ότι ο Ζέρβας δεν μπορεί να ξεφύγει από την ιστορία, ακόμη και όταν γράφει ένα λογοτεχνικό κείμενο. Γιατί το νέο του βιβλίο θεωρητικά είναι λογοτεχνικό. Και λέω θεωρητικά γιατί και πάλι αναφέρεται σε μια άλλη περίοδο της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας με τρόπο λογοτεχνικό μέσα από τις ιστορίες μιας παρέας φοιτητών από τις αρχές της δεκαετίας του 1970, έως και τις ημέρες μας. Μέσα από αυτές τις περιπέτειες έχουμε την ευκαιρία να δούμε να περνάει μπροστά από τα μάτια μας η πολιτική και οικονομική ιστορία της περιόδου αυτής, διανθισμένη από τις μικρές ιστορίες των ηρώων του συγγραφέα.Ο συνδυασμός που κάνει στο συγκεκριμένο βιβλίο του ο συγγραφέας τον βοηθά να περάσει την ιστορία της περιόδου αυτής με τον αντίκτυπο που είχε στη κοινωνία, επιλέγοντας έντεχνα κάποια μέλη της. Πρόκειται για μια αρκετά επιτυχημένη προσπάθεια, το αποτέλεσμα είναι πολύ καλό.

Έναν σημαντικό κίνδυνο κατά της δημοκρατίας μελετά το συγκεκριμένο βιβλίο, την άνοδο της ακροδεξιάς στην Ευρώπη. Επικεντρώνεται σε τρία ακροδεξιά κινήματα, τη χρυσή αυγή στην Ελλάδα και δυο αντίστοιχα κόμματα στη Σλοβακία και στη Γερμανία. Μελετά τον τρόπο ανάπτυξης τους, πως προσεγγίζουν το ευρύ κοινό, τον ρόλο που παίζει η βία στη προσέγγιση νέων μελών. Χρησιμοποιεί μια βάση δεδομένων ιδιαίτερα πλούσια με τις δράσεις των τοπικών οργανώσεων, ενώ χρησιμοποιεί και συνεντεύξεις από πρώην μέλη της χρυσής αυγής και αντιφασίστες. Αποτελεί ένα αρκετά χρήσιμο εργαλείο για την κατανόηση του φαινομένου της ανόδου της ακροδεξιάς στην Ευρώπη.

Δεν διεκδικεί λογοτεχνικές δάφνες το συγκεκριμένο βιβλίο, έτσι και αλλιώς η ίδια η συγγραφέας του δηλώνει ότι μέσα από τις σελίδες του προσπάθησε να συναρμολογήσει τις στιγμές που έζησε στην Κωνσταντινούπολη τα χρόνια που πέρασε εκεί διδάσκοντας στα σχολεία της ελληνικής μειονότητας. Μέσα στις σελίδες του μπορούμε να δούμε όχι μόνο τα προσωπικά στιγμιότυπα που έζησε η Μαρία Δήμου, αλλά και μια εικόνα της πόλης. Μιας πόλης που είναι ένα τεράστιο παζλ αντιθέσεων, κινείται ανάμεσα στον συντηρητισμό και την πρόοδο, την Ευρώπη και την Ασία, τον κοσμοπολιτισμό και την κλειστή θρησκευτική κοινότητα. Είναι από τις ελάχιστες πόλεις με τόσες αντιθέσεις, αντιθέσεις που γίνονται εμφανείς με τη πρώτη ματιά σε έναν προσεκτικό παρατηρητή. Έτσι, μέσα στις σελίδες του βιβλίου έχουμε την ευκαιρία να δούμε το αποτύπωμα που άφησε στη συγγραφέα αυτή η μεγάλη πόλη.

Μερικές σκόρπιες ιστορίες από την προσωπική του ζωή μας μεταφέρει στο βιβλίο του αυτό ο συγγραφέας, ιστορίες που καλύπτουν σχεδόν ολόκληρη τη ζωή του. Από την εποχή που ήταν μικρός στη Μεσσηνία, από τις σπουδές του στη Θεσσαλονίκη και από την πολιτική του πορεία. Με ένα αρκετά ιδιότυπο χιούμορ αποτυπώνει στο χαρτί αυτές τις ιστορίες, με ύφος λίγο περίεργο και αυτοσαρκαστικό μας μιλάει για την καπατσοσύνη που έδειχνε σε διάφορες περιπτώσεις της ζωής του και αναφέρεται εκτενώς και στη πολιτική του πορεία. Ένα προσωπικό βιβλίο που αποτυπώνει τη πορεία του συγγραφέα του.

Μια σημαντική μελέτη νας προσφέρει με το βιβλίο της αυτό η Αιμιλία Σαλβάνου, μια μελέτη για ένα θέμα όχι και τόσο γνωστό στο ευρύ κοινό. Συνήθως μιλάμε για τα στρατιωτικά γεγονότα της καταστροφής ή τον πολιτικό αντίκτυπο που είχε η καταστροφή. Όμως, ξεχνάμε ότι πάνω από ένα εκατομμύριο άνθρωποι αναγκάστηκαν να εκπατριστούν, είτε βίαια λόγω των πολεμικών συγκρούσεων, είτε με την ανταλλαγή των πληθυσμών. Ο πρώτος παγκόσμιος πόλεμος, ουσιαστική επέκταση του οποίου είναι η εγκατάσταση των Ελλήνων στη ζώνη της Σμύρνης, η οποία τελικά οδήγησε στη μικρασιατική καταστροφή, οδήγησε στο φαινόμενο των προσφύγων. Η συγγραφέας μελετά εμπεριστατωμένα το βίωμα που δημιουργήθηκε στους πρόσφυγες και τον τρόπο αντιμετώπισής του. Πρόκειται για σοβαρό τραύμα, το οποίο έμεινε ανεξίτηλο στις ψυχές των προσφύγων. Κατά την διάρκεια της μεταφοράς τους αντιμετώπισαν πολλά και σοβαρά προβλήματα υγείας, ενώ και οι συνεχιζόμενοι πόλεμοι στάθηκαν αφορμή να αναπτυχθούν σοβαρές μεταδοτικές ασθένειες, όπως ο τύφος που στάθηκε αφορμή να χάσουν τη ζωή τους πολλές χιλιάδες τη συγκεκριμένη περίοδο. Πρόκειται για ένα σοβαρό πρόβλημα, το οποίο στάθηκε αφορμή να μελετηθεί εμπεριστατωμένα από τους γιατρούς. Στο τελευταίο κομμάτι του βιβλίου η συγγραφέας αναφέρεται σε ένα εξίσου δύσκολο θέμα. Οι πρόσφυγες εγκαθίστανται στη νέα τους πατρίδα και έχουν ανάγκη περίθαλψης. Το ελληνικό κράτος, παρά τις φιλότιμες προσπάθειες που καταβάλλει, αδυνατεί να ανταποκριθεί πλήρως στη περίθαλψη που έχουν ανάγκη οι πρόσφυγες. Έτσι, έρχονται αρωγοί διάφορες οργανώσεις με επίκεντρο τις γυναίκες και τα παιδιά, οι οποίες καλούνται να αντιμετωπίσουν τόσο τα σοβαρά προβλήματα υγείας που ήδη υπάρχουν, αλλά και να στηρίξουν ηθικά, οικονομικά και σε προβλήματα πρόληψης και περίθαλψης τους πρόσφυγες, κυρίως τις γυναίκες και τα παιδιά, κατηγορίες πιο ευάλωτες. Μέσα στο πλαίσιο αυτό έχουμε την ευκαιρία να δούμε και τις προσπάθειες ανασυγκρότησης του συστήματος υγείας του ελληνικού κράτους, προσπάθειες που για διάφορους λόγους δεν ολοκληρώθηκαν. Πρόκειται για μια εμπεριστατωμένη μελέτη σχετικά με ένα θέμα σχετικά άγνωστο στο ευρύ κοινό.

Older Posts »

Kατηγορίες